دوشنبه, ۷ مهر , ۱۳۹۹
10:17:17 - پنج‌شنبه 8 فوریه 2018
داغ کن - کلوب دات کام Balatarin اشتراک گذاری در فیس بوک تویت کردن این مطلب
راه امام، طریق جاوید است
راه امام، طریق جاوید است
گروه سیاست و اقتصاد: امام خمینی(ره) با بهره‌گیری از انس با قرآن و نگرش عمیق فلسفی و عرفانی، طریقی گشودند و سالکان این طریق را به وحدت، برادری، برابری، آزادی، استقلال و حفظ کرامت انسان‌ها دعوت کردند و این‌ها همه از آرمان‌های آن روح بزرگ بود، آرمان‌هایی که همچنان جاوید است. به گزارش خبرگزاری بین‌المللی […]

گروه سیاست و اقتصاد: امام خمینی(ره) با بهره‌گیری از انس با قرآن و نگرش عمیق فلسفی و عرفانی، طریقی گشودند و سالکان این طریق را به وحدت، برادری، برابری، آزادی، استقلال و حفظ کرامت انسان‌ها دعوت کردند و این‌ها همه از آرمان‌های آن روح بزرگ بود، آرمان‌هایی که همچنان جاوید است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از اصفهان، روز گذشته چهارشنبه ۱۸ بهمن‌ماه در همایش منطقه‌ای طریق جاوید (آشنایی با سیره و اندیشه‌های قرآنی، عرفانی، فلسفی و سیاسی امام خمینی)، میزگردی نیز با عنوان «امام و انقلاب» برگزار شد، در این میزگرد حجت‌الاسلام جعفرشانظری، معاون فرهنگی- اجتماعی دانشگاه اصفهان؛ سیدمحمودحسینی، استاندار اسبق اصفهان و سید محمد هاشمی تروجنی، رییس مرکز امام، انقلاب اسلامی و ولایت فقیه جهاد دانشگاهی در خصوص اهداف و آرمان امام و انقلاب اسلامی به گفت‌وگو پرداختند. که متن این میزگرد را در ادامه می‌خوانید:
– امام خمینی علاوه براینکه یک عارف، فقیه و فیلسوف بودند، یک مفسر قرآن نیز بودند، اما به بفرمایید ایشان با چه نوع رویکرد و متدی به تفسیر قرآ‌پراختند و اینکه اصلا چرا درس تفسیر قرآن ایشان متوقف شد؟.
شاه نظری: در بحث تفسیر قرآن از صدر اسلام تاکنون، نگرش‌های گوناگونی وجود داشته و دارد؛ قرآن به تعبیر من تنزل علم الهی می‌باشد که به بشر هدیه شده است. اما فهم این قرآن جای بحث دارد. بسیاری در تفسیر و فهم قرآن به همان روش فهم یک متن که دلالت لفظی یا آشنایی با ادبیات آن متن بود اکتفا کرده و همان فهم عرفی در ساختار زبانی را کافی می‌دانند. اما افرادی زمانی که به آیاتی مانند «الله معکم» یا «هو الظاهر و الباطن» رسیدند، برایشان این سوال مطرح شد چگونه خدا هم پیداست و هم پنهان؟ یا خداوند چگونه با من است؟ و یا اینکه در آیه «قل هو الله احد، الله الصمد»، «صمد» به چه معناست؟ در این رابطه و در قرن ۲ و ۳ که در جهان اسلام فلسفه اوج گرفت، تعبیر و تفسیرهایی عقلانی از قرآن انجام شد و در مقطعی عمیق‌تر از تعبیر عقلانی به تفسیرهای عرفانی رسید. لذا می‌توان گفت قرآن روش‌های گوناگونی را برای فهم پیدا کرد، مانند روش تفسیر ادبی، تفسیر عقلی، روش عرفانی و روش‌شناسی تفسیر و روشی که علامه طباطبایی در کتاب تفسیر المیزان مطرح کرده است. علامه طباطبایی گفت قرآن خودش «تبیان لکل شیء» است، پس آیات خودشان ناظر بر آیات هستند و همدیگر را تفسیر کرده و همه از یک حقیقت سخن می‌گویند.
افرادی که در طول تاریخ در حوزه دین پژوهی قشری مسلک و ظاهرگرا هستند، معمولا با تفسیرهای عرفانی و فلسفی ناسازگاری دارند. این ناسازگاری باعث شده که تفسیرهای عرفانی و فلسفی نتواند در حوزه‌های مختلف آنگونه که شایسته است، نقش داشته باشد. البته علامه طباطبایی در این مسئله خدمت بسیار بزرگی انجام داده و تفسیر بی‌بدیلی را در حوزه قرآن ارائه کرده که نقطه عطفی شد برای تفسیر معقول و خردپذیر از گذاره‌های قرآن؛ نکته دیگر اینکه برخی معتقد بودند، تفسیرهای عرفانی که انسان را به اسرار قرآن می‌رساند باید برای کسانی باشد که در ساحتی بالاتر قرار دارند، نه برای توده مردم، لذا با اینکه تفسیرهای عرفانی عام شود مخالف بودند. در قدیم عرفان را سینه به سینه نقل می‌کردند و حتی آن را نمی‌نوشتند. زیرا فکر می‌کردند تفسیرهای عرفانی برای کسانی است که در ساحتی بالاتر قرار دارند. اینها باعث شد که تفسیر حضرت امام هم تعطیل شود.
– از نظر شما اهداف و آرمان‌های انقلاب اسلامی چه بود و تا چه این اهداف و آرمان‌ها اندازه تحقق پیدا کرده؟ آیا انقلاب اسلامی از اهداف خود عدول کرده یا نتوانسته است به اهداف مورد نظر خود دست پیدا کند؟

هاشمی: انقلاب اسلامی در زمان شکل گیری اهداف و آرمان‌هایی داشت که تحقق این اهداف و آرمان‌ها به شرایط و ضرورت‌های جامعه بستگی دارد. جامعه ایران قبل از انقلاب اسلامی در حدود ۲۰۰ سال تحت استعمار بود و این استعمار در بخش فرهنگی، قدرت زیادی داشت. در این ۲۰۰ سال استعمار کاری کرده بود که باورهای جامعه ما تخریب شود. زمانی که می‌خواهیم جمهوریت، آزادگی، برابری، برادری و دیگر آرمان‌های انقلاب اسلامی را در جامعه تحقق ببخشیم، ابتدا به نوعی به یک انقلاب فرهنگی نیاز داریم. حدود ۶۰ سال قبل از انقلاب، از حدود سال ۱۳۰۰ امام(ره) تلاش کرد یک انقلاب فرهنگی را در جامعه پیگیری کند. او در ۲۰سال از عمرش تلاش کرد تا زمینه‌ها و مفاهیم اخلاقی را در جامعه آن روز منتشر کند و در این راستا کتاب‌های اخلاقی امام از حدود سال ۱۳۰۰ تا ۱۳۲۰ شامل دعای سحر و ۴۰ حدیث منتشر شد.
امام احساس کرده بود که اگر جامعه با تهذیب نفس و خودسازی و خودباوری و شناخت انسان و هستی شناسی آشنا نشود، نمی‌تواند در زمینه بسترهای سیاسی و مذهبی ورود پیدا کند. سپس ۲۰ سال دیگر را برای زمینه سازی سیاسی و حرکت‌های فکری سیاسی گذاشت و تلاش کرد تمام مفاهیم سیاسی را مطالعه کند. به طوری که در تهران در مجلس شورای ملی با شخصیت‌های سیاسی آن زمان مذاکره می‌کرد تا با اندیشه‌های سیاسی آشنایی پیدا کنند. امام در طول این مدت، مباحث فلسفی را هم پیگیری کردند و در کتاب کشف الاسرار به سوالات روشنفکران آن زمان پاسخ دادند. از سال ۱۳۴۰ امام وارد مباحث سیاسی شد. بعد از فوت آیت الله کاشانی و آیت‌الله بروجردی، رژیم احساس کرد که حوزه علمیه از مرجعیت خالی شده و تلاش کرد حرکت را به سمت عراق ببرد و حوزه‌های ما را از وجود فقها خالی کند. امام از اینجا آرام آرام جامعه را با آرمان‌ها آشنا کرد؛ او سعی کرد که مفاهیم را به آرامی و با انقلاب فرهنگی به پیش ببرد. بسیاری از مبارزات امام نه سیاسی، نه نظامی‌ و نه پارلمانی است، بلکه امام حرکات سیاسی را در قالب حرکات فرهنگی پیگیری می‌کرد. امام تفکرات، اندیشه‌ها و آرمان‌ها را آرام آرام در جامعه مطرح کرد. امام تلاش کرد از همه این گذرگاه‌های فکری عبور کند و آرمان جدیدی به نام انقلاب اسلامی را مطرح کند. اما اینکه آیا به آرمان‌های انقلاب اسلامی رسیده‌ایم باید گفت شعار و گفت‌وگو بسیار ساده است. به طور مثال می‌گوییم که می‌خواهیم در جامعه برابری و تعادل و عدالت ایجاد کنیم. خوب این مسائل مستلزم یک‌سری از زمینه‎هاست. به میزانی که می‌خواهیم این عادت را تحقق ببخشیم، باید جامعه را آماده کنیم. ما از صفر شروع کردیم و امروز به برکت همین حرکت در مقابل تمام شعارهای جهانی و قطب‌های سیاسی و اجتماعی و فرهنگی مقاومت کردیم و این نشان می‌دهد آرمان‌های ما زنده و تحقق پیدا کرده است. نباید توقع داشته باشیم که تمام آرمان‌ها در این مدت و با وجود این حجم از مشکلات یک مرتبه در جامعه تحقق پیدا کند. امروزه من تحقق شعارهای انقلاب را زنده و پایدار می‌بینم.
در زمان قبل از انقلاب و در زمان انقلاب کتاب یا اندیشه‌ای نداشتیم. اول انقلاب اگر می‌خواستیم کتابی درباره حکومت اسلامی بخوانیم باید کتاب بنی‌صدر را می‌خواندیم. اما حالا کتاب‌های زیادی داریم و این رشد است. تا زمان ظهور پیدا نکند ما بسیاری از چالش‌ها را نمی‌دانیم. اگر طالبانیسم و داعش به وجود نمی‌آمد، انقلاب اسلامی روشن نمی‌شد و خودش را نشان نمی‌داد.

خبر جدید  پایان مسابقات قهرمانی بوکس استان با قهرمانی شاهین شهر

با توجه به اینکه هر نهضت و انقلابی در طول حیات خود با فراز و فرودها و آسیب‌هایی مواجه است، انقلاب اسلامی ایران چقدر توانسته خود را بازیابی و احیا کند؟ از طرف دیگر با توجه به تئوری های movement و institution در جامعه شناسی که معتقد است نهضت ها در دوران استقرار و تاسیس، تحرک و پویایی خود را از دست داده، وجه محافظه کاری می یابند و با هرگونه تغییری مخالف می کنند، به نظر شما آیا این مسئله می تواند در رابطه با انقلاب اسلامی ایران هم صدق کند؟

حسینی: انقلاب اسلامی مردم را محور قرار داد که یک جهش بزرگ از نظر تاریخی بود. در مورد این تئوری جامعه شناسی که نهضت‌ها به نهاد تبدیل می‌شوند، باید گفت این یک قاعده کلی است. دوران انقلاب دورانی همراه با تخریب و دوران پس از انقلاب دورانی همراه با سازندگی است. از این جهت که آیا آرمان‌ها و نهضت‌های انقلاب فراموش شده یا نه؟، تاریخ ۳۹ ساله ما نشان می‌دهد که فراموش نشده و در هر مقطعی می‌جوشد و خودش را نشان می‌دهد . مثلا حدود ۱۰ سال پس از انقلاب، جنبشی به نام اصلاحات شکل گرفت که بر نقش مردم و اصلاح تاکید داشت. در جنگ همان قدرت بسیج کنندگی انقلاب، مردم را متحد کرد و آنها تمامیت ارضی ایران را حفظ کردند. آرمان‌های امام همواره فراز و فرود داشته، اما فراموش نشده است.

هاشمی: در زمان قبل از انقلاب و در زمان انقلاب کتاب یا اندیشه‌ای نداشتیم. برای مثال اول انقلاب اگر می‌خواستیم کتابی درباره حکومت اسلامی بخوانیم باید کتاب بنی‌صدر را می‌خواندیم. اما حالا کتاب‌های زیادی داریم و این رشد است. تا زمان ظهور پیدا نکند ما بسیاری از چالش‌ها را نمی‌دانیم. اگر طالبانیسم و داعش به وجود نمی‌آمد، انقلاب اسلامی روشن نمی‌شد و خودش را نشان نمی‌داد.

خبر جدید  میزگرد 'چالشهای زیرساختی کلانشهر اصفهان برای مقابله با حوادث طبیعی' برگزار شد

 

– یکی از ویژگی‌های امام، وحدت بخشی ایشان بود، ایشان در طول زندگانیشان رویکردی وحدت بخش داشتند و این را در حوزه‌های مختلف در جامعه نهادینه کردند. به نظر شما این نگاه وحدت گرایانه امام ناشی از چه بود و آیا می‌توان گفت این نگاه متاثر از نگاه مکتب صدار که قائل به وحدت در عین کثرت بود، است؟

شاه نظری: یک پایه انقلاب، جمهوریت و وحدت است. وحدتی که در میان تقریبا تمام جامعه ما شکل گرفت و یک «نه» بزرگ به نظام قبلی گفت، آرمان‌هایی داشت. اگر این وحدت شکست، جامعه از اهداف و آرمان‌هایش افت خواهد کرد. نمی‌توان گفت صرف اینکه ما نگاهمان نگاهی الهی است با وجود همه اختلاف‌ها می‌توانیم به قدرت خود باقی بمانیم. پیروزی ما در جنگ تحمیلی و دیگر عرصه‌ها مدیون حضور متحد مردم بوده است. اگر این حضور و وحدت، مستمر باشد، انقلاب پویا است. اگر آزادی که از آرمان‌های انقلاب است آرام آرام در طول زمان به سمتی رفت که آزادی بیان و آزادی اندیشه محدود شد، سقوط می‌کنیم.
آرمان‌های ما جاودانه است، چراکه بر اساس اصول جاودانه انسانی است. انسان عدالتخواه و آزادی خواه است و استبداد را نمی‌پذیرد، پس آرمان‌های انقلاب جاودانه است. اما تبلور و تحقق این آرمان‌ها در جامعه منوط به آن جامعه است؛ اگر جامعه توانست یک گام از جامعه عصر خود جلو باشد، جلودار است، اما اگر نتوانست در اقتصاد یا علم که در دنیا حاکم است، نوآوری داشته باشد و جلو بیفتد، شکست می‌خورد. وحدت برخاسته از نوع وجودشناسی و انسان‌شناسی حضرت امام است. نگاه ایشان به هستی به صورت یک نظام توحیدی و نگاه وی به انسان به صورت نظامی‌ است که براساس وحدت شکل می‌گیرد. قطعا تمام سخنان امام برخاسته از اندیشه‌های قرآنی، عرفانی و فلسفی است. کسی نمی‌تواند به انسان جور دیگری نگاه کند و قائل به وحدت باشد. عدالتخواهی هم زاییده حکمت الهی است، یعنی نوع حکمت الهی، عدالتخواهی را درباره انسان تفسیر و اساسا انسان را نماد تمام صفات خدا تفسیر می‌کند.
– چقدر امروزه به نگاه وحدت گرایانه امام توجه می‌شود؟ و چگونه این مسئله به جمهوریت ربط داده می‎شود؟ و نگاه و اندیشه و تفسیر امام درباره مسئله جمهوریت چه بود؟

حسینی: امام دو نوع وحدت را مطرح کردند؛ یکی وحدت حوزه و دانشگاه و دیگری وحدت فرق اسلامی و مذاهب. این حرکت از قبل از انقلاب شروع شد. از سال ۵۵ نوارهای کاستی که آن زمان وجود داشت به کمک ما آمد، سخنرانی‌های امام را با آن ضبط کرده و تکثیر می‌کردند و این سخنرانی‌ها در سراسر ایران شنیده می‌شد. در آبان ۵۶ در هفته مرحوم آقا مصطفی، امام سخنرانی‌ داشت که ضبط و تکثیر شد. ایشان با این جمله شروع کردند که «ابوعلی سینا گفت من از گاو می‌ترسم؛ چون شاخ دارد اما عقل ندارد.» و پس از آن پایه‌های حکومت را به خاطر ظلم تخریب کردند و آن را به سخن ابوعلی سینا شباهت دادند که حکومت منطق ندارد و پس از آن دو قشر مهم و تاثیرگذار جامعه که دانشگاهیان و حوزویان هستند را خطاب و عتاب کردند که چرا علما با قشر دانشجو ارتباط خوبی ندارند و اگر حکومت دست ما بیفتد، این قشر تحصیل کرده هستند که می‌توانند جامعه را اداره کنند. به صرف این که آنها نظری می‌دهند، نباید با آنها اختلافی پیدا کنید. از آن طرف هم خطاب به دانشجویان گفتند اگر می‌خواهید با مردم ارتباط داشته باشید باید از طریق روحانیون و علما اقدام کنید، پس آنها را طرد یا نفی نکنید. این مسئله اتفاق بسیار مهمی در تاریخ نهضت ما بود که بعدها به وحدت حوزه و دانشگاه معروف شد و پس از انقلاب هم ادامه پیدا کرد، اما تعمیق لازم را نیافت. امام در سال‌های آخر حیاتشان به این مسئله اشاره داشتند که ما باید مبانی فکری‌مان را هم از حوزه و هم از دانشگاه بگیریم.
وحدت دیگری که تاکید زیادی روی آن داشتند وحدت فرق اسلامی بود که بیشتر در قالب وحدت شیعه و سنی مطرح شد. البته قبل از امام نیز استادشان مرحوم آیت الله بروجردی به این مسئله توجه داشت و امام عملا این وحدت را ترویج کرد و بعدها زمانی که شاگرد ایشان آیت‌الله منتظری بحث هفته وحدت را در آذر ۱۳۵۸ پیشنهاد داد، حضرت امام از آن حمایت کرد و روز تولد پیامبر اسلام از ۱۲ ربیع الاول به روایت اهل سنت تا ۱۷ ربیع الاول به روایت شیعه به عنوان هفته وحدت، رسمی شد. حال باید به این مسئله توجه کنیم که چگونه این بیرق را برافراشته نگاه داریم.

خبر جدید  مرمت قلعه تاریخی کوشک روستای سهروفیروزان فلاورجان

– انتظار امام از دانشگاه و دانشجویان چه بود؟

هاشمی: امام بسیار دوست داشتند که دانشجو مسئول باشد و اراده قوی و اعتماد به نفس داشته باشد و همیشه در صحنه باشد تا بتواند از اسلام دفاع کند.

0/5 (0 نقد و بررسی)

داغ کن - کلوب دات کام Balatarin اشتراک گذاری در فیس بوک تویت کردن این مطلب

بانک پاسارگاد